Psikolojide dışsallaştırma, durumları genellikle dış faktörlerle ilişkilendirme durumudur. Dışsallaştırma eğiliminde olan bireyler; kendi hayatlarında gelişen durumların sorumluluklarını almak yerine suçu dış faktörlere atabilirler. Uzun vadede bireyin ruh sağlığından iş hayatına kadar birçok farklı şeye zarar verebilen dışsallaştırma, göz ardı edilmemesi gereken bir düşünme şeklidir. Öyküsel terapi tekniğinde faydalı bir şekilde kullanılabilen dışsallaştırma, aslında her bireyin zaman zaman başvurabileceği bir davranış kalıbı olsa da kontrolsüz şekilde kullanıldığında birden fazla probleme sebep olabilir.
Dışsallaştırma Eğiliminde Olduğunuzu Gösteren Belirtiler
Dışsallaştırma eğilimi, bazı durumlar ve davranışlar ile kendisini gösterebilir. Dışsallaştırma eğiliminde olduğunuzu gösteren belirtiler şu şekilde sıralanabilir:
1. Sürekli Olarak Şikayet Etmek
Dışsallaştırma eğiliminde olan bireyler, sürekli olarak şikayet edebilirler. Bu bireyler için havanın soğuk olmasından trafiğin yoğun olmasına kadar birçok durum şikayet konusu olabilir. Elbette ki insanların zaman zaman şikayet etmeleri ya da tatlı tatlı homurdanmaları normaldir ancak sürekli olarak kontrol edemediğiniz şeylerle ilgili şikayet etmek dışsallaştırma eğiliminde olduğunuzu gösteriyor olabilir.
2. Bahanelerin Arkasına Sığınmak
Bireylerin dışsallaştırma eğiliminde olduğunu gösteren bir diğer durum da bahanelerin arkasına sığınmalarıdır. Dışsallaştırma eğiliminde olan bireyler; eylemlerinin sorumluluklarını almaktan kaçınmak için sürekli bahanelerin arkasına sığınırlar. Örnek olarak bir bireyin sürekli bir yerlere geç kalması ve bu durumun suçunu trafiğin yoğunluğuna atması ya da bulunduğu konumdan dolayı sürekli başarısız olduğunu iddia etmesi gibi durumlar, dışsallaştırma eğilimine işaret edebilir.
3. Hatalar İçin Diğer İnsanları Suçlamak
Psikolojide dışsallaştırmanın bir diğer belirtisi de bireyin hataları için diğer insanları suçlamasıdır. Örnek olarak bir kavga esnasında çok öfkelenen ve bundan dolayı karşısındaki insana bağırmak ya da şiddet göstermek gibi ekstrem davranışsal sergileyen bir insanın bu durumda hatalı olduğunu kabul etmesi ama hatasının karşısındaki insanın onu öfkelendirmesinden dolayı kaynaklandığını iddia etmesi; dışsallaştırmanın en net ve toksik belirtilerinden bir tanesidir.
4. Sürekli Mağdur Konumunda Kalmayı Tercih Etmek
Mağdur konumunda olmak ilk etapta olumsuz bir durum gibi görünse de aslında insanlara büyük bir konfor sağlar. Mağduriyet; bireylerin sorumluluk almamak için kullanacakları en iyi bahanelerden bir tanesi olduğu için dışsallaştırma davranışının sergilenmesi için de kullanılabilir. Örnek olarak her ilişkisinde ve her işinde mağdur olduğunu iddia eden bir birey aslında sorumluluk almayı reddederek mağdur konumunun konforu ile birlikte dışsallaştırma yapıyor olabilir.
5. Her Şey İçin En Muhteşem Olanı Beklemek
Dışsallaştırmanın bir diğer önemli belirtisi de her şey için en muhteşem olanı beklemektir. Bir projeye başlamak için mükemmel çalışma tarihini beklemeniz ya da insanlara muhteşem derecede gösterişli ve pahalı hediyeler alamadığınız için küçük jestler yapmayı da gereksiz bulmanız gibi durumlar, dışsallaştırma yaptığınızı gösterebilir. Unutmayın ki eylemleriniz dış etkenlere ve dış etkenlerin muhteşem olmasına bağlı olduğu müddetçe dışsallaştırma yaparak hayatı kaçırmaya devam etmeniz muhtemeldir.
Dışsallaştırma Savunma Mekanizması mı?
Dışsallaştırma, psikolojide savunma mekanizması olarak ele alınır. Bireyleri içsel çatışmalardan ve sorumluluk almanın kaygısından kurtaran dışsallaştırma; tehlikeli bir savunma mekanizmasıdır. Dışsallaştırma her ne kadar kısa vadede iyi hissettiren bir savunma mekanizması gibi görünse de aslında uzun vadede zarar verici olur.