Birçok farklı düzenleyici tarafa sahip olan web sitemizde kullanıcı odaklı menü olmazsa olmazdır. Bu çerçevede öncelikli olarak ziyaretçilerin iki ana yardımcısıdır. Bunlardan birincisi “Ben neredeyim?” sorusuna yanıt olurken, bu çerçevede hızlı ve anlaşılır dil yapısı içermelidir. Diğer tarafta ise “aradığımı nasıl bulacağım” sorusuna tam anlamıyla cevap veren bir menüye sahip olmalısınız. Bu süreçlere dair rehber niteliğindeki içeriğimizde detayları birlikte irdeleyelim.
Söz konusu işlemlere geçmeden önce araştırma ile işi disiplini bir şekilde ele almalısınız. Burada siteniz için amaçlarınız ve hedefleriniz doğrultusunda yapabileceklerinizi bilmelisiniz. Sonrasında tüm sayfaları listeleyerek gruplandırma aşamasına geçebilirsiniz. Web sitenizde hangi içerikleri bulundurmak istediğinizi ve bunları sıralarken hiyerarşik düzenin nasıl olabileceğini vermeye başlayın. Çünkü belli bir alt-üst ilişkisi halinde sayfaların kendi aralarındaki gruplandırması gerçekleşir.
İçeriğin kategorisini, sayfa bağlantılarıyla birlikte menüdeki bulunma şeklini kullanıcı odaklı hale getirmelisiniz. Kart Gruplama olarak da bilinen Card Sorting sürecinde başlık ve kategori uyumları amaçlanır. Somutlaştırmak gerekirse, mont, kaban, pardesü, ceket, trençkot gibi ürünlerinizi Dış Giyim altında sıralayabilirsiniz. Burada yardım alabileceğiniz rakip siteleri tespit ederek örneklerine de göz atabilirsiniz. Çünkü doğrudan kullanıcıların aslında neyi, nasıl hazır bulmak istediğine göre hiyerarşi yapıları belirlenir. Ziyaretçilerinizin alışkın olduğu tarzda kullanım yaparak gayet verimli bir menü yaratabilirsiniz.
Tasarım süreçlerinin en sonunda ise yapmış olduğunuz prototip bir örneğin dijital taslak olarak sunumudur. Mutlaka sitenizde görmek istediğiniz profile uygun kişilere menü örneğinizi göstererek geri bildirim almalısınız. Burada gerçek kullanıcıların sizin istediğiniz portföyde olması çok değerlidir. Gençlere hitap eden web sitenizin menüsünü orta yaş grubunun istekleri doğrultusunda düzenlemek şüphesiz ki yanlış olacaktır.
Şüphesiz ki ana menü aslında kullanıcıların kaliteli gezinme adına yararlanacakları ilk unsurdur. Bu nedenle ideal olması adına maksimum 7 öğeyi tavsiye ederiz. Şüphesiz ki çok daha fazla kategori, sayfa eklemeleri yaparak genişletebilirsiniz. Fakat bu durum karar yorgunluğu gibi bazı teknik sorunlar yaşatabilir. Kullanıcıların kararsız kalmaları durumunda sitenizden kopmaları ihtimal dahilindedir. Bundan ötürü daha az sayıda menü öğesinin kullanımı avantajlı gelecektir.
Menü isimlendirme konusunda hep aykırı davranmak ya da özgün olmaya çalışmak gördüğümüz en büyük hataların başında gelir. Şüphesiz ki sitenizi ayrıcalıklı hale getirmek isteyebilirsiniz. Ancak burada menü değişiminde yapabileceğiniz en ufak işlemler büyük zararlar yaşatabilir. Mutlaka her sitede bulunması gereken bazı sayfa isimleri söz konusudur. Başta “ana sayfa” olmak üzere “iletişim, “Bize Ulaşın” gibisinden bölümleri oldukları gibi eklemelisiniz. Bir değişim uğruna “hakkımızda” yerine “sırrımız burada” şeklinde sayfa ismini kullanmanız son derece hata olacaktır. Etiketleri oluştururken zarar görmenin ötesinde, kullanıcıların bu yabancı sayfaları anlamlandırması güç olabilir.
Var olan menü çerçevesinde bazı sayfaların önem derecesi farklıdır. Eğer “üye ol” tarzında bir sayfanız bulunuyorsa, renk ve font boyutu ile ilgi çekici hale getirebilirsiniz. Ayrıca buton tasarımları adına da yine yaratıcılığınızı burada konuşturabilirsiniz.
Kullanıcı odaklı menü süreçlerinde yapışkan olarak tanımlayabileceğimiz Sticky tercihleri de faydalıdır. Bu durum sayfanın aşağıya kaydırılması halinde bile menünün sabit şekilde aşağıya bir bütün halinde gelmesidir. Yani, her an menüyü bulabilecek kullanıcıların gezinme rahatlığı oldukça olumlu bir etkiye sahiptir. Menüyü kullanmak için tekrardan Mouse yardımıyla en üstte çıkmaya çalışmanın zahmetini kaldırırsınız.
Bir menünün kullanıcıya hizmet etmesine yönelik unsurlarından birisi de dikkat çekici konum özelliğidir. Mutlaka kullanıcının o an bulunduğu sayfayı anlayabilmesini sağlayan bir özellik eklemelisiniz. Hangi sayfa içerisindeyse, farklı bir renk kullanımıyla bunu vurgulayabilirsiniz. Ayrıca menüde o sayfanın altı çizgili hâle getirilmesi ya da büyük şekilde gösterimi de söz konusudur. Bu sayede şu an hangi sayfadayım bilmecesi ortadan kalkacaktır.
Bir menüyü sadece işlevsel olarak da geliştirerek teknik beceriler kazandırmalısınız. Bunu yaparken uyumlu renk yapısını oluşturmanızla işe başlayın. Arka plan temasıyla uyumsuz olan menünün görünümü itici olursa bir sıfır geriden başlarsınız. Sitenizi doğru anlamlandırmak adına kontrast özelliklerine göre seçimler yapmalısınız.
Web sitenizin menüsü bir gezinme alanı olmakla beraber, bizleri her yere taşımalıdır. Geri kullanımı, giriş ve çıkışlarıyla beraber her şeyi sadece mouse yardımıyla yapmak da kısıtlı bir durumdur. Mutlaka klavye üzerinden de menünüzü kontrol edilebilir hale getirmelisiniz. Başta “Tab” tuşuyla menü gezinme ayarlarını yaparak kullanıcı odaklı olma yolunda gelişme kaydedebilirsiniz.
Alt menü eklemeleriyle kategorileri çeşitlendirebilir, başlık yanlarında imleç eklemeleriyle bilgilendirme yapabilirsiniz. Menünüzü üstüne geldiğimiz anda daha da spesifik açma eylemleriyle kaliteli hale getirmelisiniz. Söz konusu kullanıcı odaklı menü aslında hiçbir kişiye gerek olmadan herkesin rahatlıkla tüm işlemleri yapabileceği temizliği temsil eder. Eğer sitenizin tüm alanlarına menü yardımıyla gidilmiyorsa, burada bir yanlışlık var demektir.
Detayları göz önünde bulundurup özetlemek gerekirse, sitenizin kullanıcı odaklı menü tarzında yenilikleri hep işlevsel nitelikli halde sunmalısınız. Aykırı olma adına bambaşka bir görünüm durumu sitenizin taranmasında yardımcı olmaz. Standartları koruyarak her kullanıcının hemen anlayabileceği stilde menüyü başka pencerelerde navigasyon sağlayıcı hale getirmelisiniz. Dolaşım alanı olmakla beraber, içeriklerinizi de yansıtan sayfalarınızın nasıl bir bütünlük içinde olduğunu kanıtlar niteliği vaat etmelidir.
Kullanıcı Odaklı Menü Tasarımı
Söz konusu işlemlere geçmeden önce araştırma ile işi disiplini bir şekilde ele almalısınız. Burada siteniz için amaçlarınız ve hedefleriniz doğrultusunda yapabileceklerinizi bilmelisiniz. Sonrasında tüm sayfaları listeleyerek gruplandırma aşamasına geçebilirsiniz. Web sitenizde hangi içerikleri bulundurmak istediğinizi ve bunları sıralarken hiyerarşik düzenin nasıl olabileceğini vermeye başlayın. Çünkü belli bir alt-üst ilişkisi halinde sayfaların kendi aralarındaki gruplandırması gerçekleşir.
Kategorilendirme Örnekleri
İçeriğin kategorisini, sayfa bağlantılarıyla birlikte menüdeki bulunma şeklini kullanıcı odaklı hale getirmelisiniz. Kart Gruplama olarak da bilinen Card Sorting sürecinde başlık ve kategori uyumları amaçlanır. Somutlaştırmak gerekirse, mont, kaban, pardesü, ceket, trençkot gibi ürünlerinizi Dış Giyim altında sıralayabilirsiniz. Burada yardım alabileceğiniz rakip siteleri tespit ederek örneklerine de göz atabilirsiniz. Çünkü doğrudan kullanıcıların aslında neyi, nasıl hazır bulmak istediğine göre hiyerarşi yapıları belirlenir. Ziyaretçilerinizin alışkın olduğu tarzda kullanım yaparak gayet verimli bir menü yaratabilirsiniz.
Prototip Geri Bildirimleri
Tasarım süreçlerinin en sonunda ise yapmış olduğunuz prototip bir örneğin dijital taslak olarak sunumudur. Mutlaka sitenizde görmek istediğiniz profile uygun kişilere menü örneğinizi göstererek geri bildirim almalısınız. Burada gerçek kullanıcıların sizin istediğiniz portföyde olması çok değerlidir. Gençlere hitap eden web sitenizin menüsünü orta yaş grubunun istekleri doğrultusunda düzenlemek şüphesiz ki yanlış olacaktır.
Kullanıcı Odaklı Menü Öğeleri
Şüphesiz ki ana menü aslında kullanıcıların kaliteli gezinme adına yararlanacakları ilk unsurdur. Bu nedenle ideal olması adına maksimum 7 öğeyi tavsiye ederiz. Şüphesiz ki çok daha fazla kategori, sayfa eklemeleri yaparak genişletebilirsiniz. Fakat bu durum karar yorgunluğu gibi bazı teknik sorunlar yaşatabilir. Kullanıcıların kararsız kalmaları durumunda sitenizden kopmaları ihtimal dahilindedir. Bundan ötürü daha az sayıda menü öğesinin kullanımı avantajlı gelecektir.
Menü isimlendirme konusunda hep aykırı davranmak ya da özgün olmaya çalışmak gördüğümüz en büyük hataların başında gelir. Şüphesiz ki sitenizi ayrıcalıklı hale getirmek isteyebilirsiniz. Ancak burada menü değişiminde yapabileceğiniz en ufak işlemler büyük zararlar yaşatabilir. Mutlaka her sitede bulunması gereken bazı sayfa isimleri söz konusudur. Başta “ana sayfa” olmak üzere “iletişim, “Bize Ulaşın” gibisinden bölümleri oldukları gibi eklemelisiniz. Bir değişim uğruna “hakkımızda” yerine “sırrımız burada” şeklinde sayfa ismini kullanmanız son derece hata olacaktır. Etiketleri oluştururken zarar görmenin ötesinde, kullanıcıların bu yabancı sayfaları anlamlandırması güç olabilir.
Menüde Görsel Hiyerarşi Vurgusu
Var olan menü çerçevesinde bazı sayfaların önem derecesi farklıdır. Eğer “üye ol” tarzında bir sayfanız bulunuyorsa, renk ve font boyutu ile ilgi çekici hale getirebilirsiniz. Ayrıca buton tasarımları adına da yine yaratıcılığınızı burada konuşturabilirsiniz.
Sticky Menü Yararlı Mı?
Kullanıcı odaklı menü süreçlerinde yapışkan olarak tanımlayabileceğimiz Sticky tercihleri de faydalıdır. Bu durum sayfanın aşağıya kaydırılması halinde bile menünün sabit şekilde aşağıya bir bütün halinde gelmesidir. Yani, her an menüyü bulabilecek kullanıcıların gezinme rahatlığı oldukça olumlu bir etkiye sahiptir. Menüyü kullanmak için tekrardan Mouse yardımıyla en üstte çıkmaya çalışmanın zahmetini kaldırırsınız.
Menü Konum Göstergeleri
Bir menünün kullanıcıya hizmet etmesine yönelik unsurlarından birisi de dikkat çekici konum özelliğidir. Mutlaka kullanıcının o an bulunduğu sayfayı anlayabilmesini sağlayan bir özellik eklemelisiniz. Hangi sayfa içerisindeyse, farklı bir renk kullanımıyla bunu vurgulayabilirsiniz. Ayrıca menüde o sayfanın altı çizgili hâle getirilmesi ya da büyük şekilde gösterimi de söz konusudur. Bu sayede şu an hangi sayfadayım bilmecesi ortadan kalkacaktır.
Teknik Açıdan Kullanılabilir Menü
Bir menüyü sadece işlevsel olarak da geliştirerek teknik beceriler kazandırmalısınız. Bunu yaparken uyumlu renk yapısını oluşturmanızla işe başlayın. Arka plan temasıyla uyumsuz olan menünün görünümü itici olursa bir sıfır geriden başlarsınız. Sitenizi doğru anlamlandırmak adına kontrast özelliklerine göre seçimler yapmalısınız.
Klavye Navigasyonu Nedir?
Web sitenizin menüsü bir gezinme alanı olmakla beraber, bizleri her yere taşımalıdır. Geri kullanımı, giriş ve çıkışlarıyla beraber her şeyi sadece mouse yardımıyla yapmak da kısıtlı bir durumdur. Mutlaka klavye üzerinden de menünüzü kontrol edilebilir hale getirmelisiniz. Başta “Tab” tuşuyla menü gezinme ayarlarını yaparak kullanıcı odaklı olma yolunda gelişme kaydedebilirsiniz.
Alt menü eklemeleriyle kategorileri çeşitlendirebilir, başlık yanlarında imleç eklemeleriyle bilgilendirme yapabilirsiniz. Menünüzü üstüne geldiğimiz anda daha da spesifik açma eylemleriyle kaliteli hale getirmelisiniz. Söz konusu kullanıcı odaklı menü aslında hiçbir kişiye gerek olmadan herkesin rahatlıkla tüm işlemleri yapabileceği temizliği temsil eder. Eğer sitenizin tüm alanlarına menü yardımıyla gidilmiyorsa, burada bir yanlışlık var demektir.
Detayları göz önünde bulundurup özetlemek gerekirse, sitenizin kullanıcı odaklı menü tarzında yenilikleri hep işlevsel nitelikli halde sunmalısınız. Aykırı olma adına bambaşka bir görünüm durumu sitenizin taranmasında yardımcı olmaz. Standartları koruyarak her kullanıcının hemen anlayabileceği stilde menüyü başka pencerelerde navigasyon sağlayıcı hale getirmelisiniz. Dolaşım alanı olmakla beraber, içeriklerinizi de yansıtan sayfalarınızın nasıl bir bütünlük içinde olduğunu kanıtlar niteliği vaat etmelidir.
