Kendi Kendini Gerçekleştiren Kehanet Nedir?

Kendi kendini gerçekleştiren kehanet, bireylerin bir duruma karşı aşırı derecede inanç geliştirmeleri sonucunda söz konusu durumun gerçekten meydana gelmesidir. İlk olarak sosyolog Robert Merton tarafından kavram haline getirilen bu durum; beklenti ve kaygı ile ilişkilendirilir. Kendi kendini gerçekleştiren kehanet söz konusu olduğu zaman ilk etapta gerçek olmayan ve gerçekleşme ihtimali sıfıra oldukça yakın olan durumlar bile kısa süre içerisinde gerçekleşebilir. Aslında kendi kendini gerçekleştiren kehanet; spiritüel durumlarla ilişkili değildir çünkü bir inanç ruhani enerji gibi unsurlardan dolayı değil bireylerin davranışlarını değiştirdiği için gerçek haline gelebilir.

Kendi Kendini Gerçekleştiren Kehanet Örnekleri Nelerdir?​

Kendi kendini gerçekleştiren kehanet örnekleri olarak birçok farklı durum sıralanabilir. Günlük hayatta karşınıza çıkabilecek olan bu örnekler şu şekilde sıralanabilir:

Sürekli Olarak Yalnız Kalacağına İnanan Bireylerin Yalnız Kalması ​

Kendi kendini gerçekleştiren kehanetin günlük hayattaki en büyük örneklerinden bir tanesi, sürekli olarak yalnız kalacağına inanan bireylerin yalnız kalmasıdır. Aslında bu insanlar yalnız kalacaklarını başından beri bilmezler ama yalnız kalacakları inancından dolayı bilerek ya da farkında olmadan kendilerini yalnızlaştırırlar. Yalnızlığı çaresizlik ve kaçınılmayacak bir son olarak gören bireyler hem partnerlerine hem aile üyelerine hem de arkadaşlarına karşı halihazırda yalnız kalacakları düşüncesi ile yanlış davranışlar sergileyerek yalnız kalabilirler.

Plasebo Etkisi ​

Plasebo etkisi yani aslında etkisiz ilaçlarla ya da ilaç bile olmayan şeylerle iyileşme durumu; kendi kendini gerçekleştiren kehanetin en büyük örneklerinden bir tanesidir. Plasebo etkisinin altında olan insanlar vitamin habı ya da ilaca benzeyen küçük şekerleri vücutlarına soktuktan sonra bile iyileşeceklerine dair inançları ile vücutlarının endorfin salgılamasıyla ağrılarının azaldığını ve hatta iyileştiklerini görebilirler.

Başarısız Olacağına İnananların Gerçekten de Başarısız Olmaları ​

Kendi kendini gerçekleştiren kehanetin bir diğer örneği de başarısız olacağına inanan insanların gerçekten de başarısız olmalarıdır. Bir insanın başarısız olacağına dair kuvvetli bir inanca sahip olması o kişinin başarıya giden yolda sürekli yanlış adımlar atmasına hatta hiçbir adım atmamasına sebep olabilir. Bundan dolayı ne yazık ki başarısızlık inancı çok kuvvetli olan bireyler genellikle çaba bile harcamadıkları için ya da halihazırda çabalasalar bile başarılı olamayacaklarını düşündüklerinden dolayı yanlış kararlar aldıkları için başarısız olurlar.

İnsanların Güvenilmez Olduklarına İnananların İhanete Uğraması ​

Kulağa ilginç gelse de insanların güvenilmez olduklarına inananlar genellikle ihanete uğrarlar ve bu durum kendi kendini gerçekleştiren kehanetin inanılmaz örneklerinden bir tanesidir. Diğer insanlara asla güvenemeyeceğini düşünen insanlar; çevresindekilere karşı sürekli olarak şüpheli ve agresif tavırlarla yaklaştıkları için çevrelerindeki insanların onların arkasından konuşması ya da onları terk etmeleri gibi ihanetlere uğrayabilirler. Bu durumlar sonucunda kendi inancının doğruluğunu ispat ettiğini zanneden bireyler aslında kendi kendini gerçekleştiren kehanetin sonucunda ihanete uğramış olurlar.

Kendi Kendini Gerçekleştiren Kehanet Psikoloji Biliminde Kabul Görüyor mu?​

Kendi kendini gerçekleştiren kehanet psikoloji biliminde genellikle kabul gören bir kavramdır. Zaten modern psikolojinin temellerini oluşturan bilişsel davranışçı terapi yöntemi gibi terapi yöntemlerinin geneli aslında kendi kendini gerçekleştiren kehanet kavramına dayanmaktadır. Bundan dolayı birçok uzman psikolog; düşüncelerin ve inançların hayatın gidişatına yön verebildiğini savunarak öncelikle inançları sorgulamayı önerir.