“Gençler iş beğenmiyor.” cümlesini günümüz dünyasında en az bir kere duymuşsunuzdur. Özellikle de 35 yaş üstü kesim tarafından oldukça sık kullanılan bu cümle, işsizlik tartışmalarını ateşliyor. Ancak aslında günümüz dünyasındaki iş dinamiklerine ve ev genci gerçeğine bakıldığı zaman durumun sanıldığı kadar basit olmadığı görülebiliyor. Gelin; ev genci kavramına, gençlerin gerçekten iş beğenip beğenmediklerine ve konuya ilişkin önemli detaylara birlikte göz atalım.
Ev Genci Nedir?
Ev genci; herhangi bir işte çalışmayan, eğitim kurumunda öğrenci olmayan ve resmi kayıtlara göre iş arayışı içerisinde olmayan gençleri tanımlamak amacıyla kullanılan bir kavramdır. Ev genci kavramı için belirlenen çok net bir yaş aralığı olmasa da genellikle 18 – 25 ya da 18 – 35 yaş aralığındaki öğrenci olmayan, çalışmayan ve iş aramayan gençler; bu grupta ele alınıyor. Söz konusu olan ev gençleri genellikle aileleri ile birlikte yaşıyorlar ve günlerinin tamamını odalarında oyun oynamak ya da sosyal medyada kaydırmak gibi aktiviteler ile geçiriyorlar. Dışarıdan bakıldığı zaman keyfine düşkün olarak adlandırılan bu gençlerin önemli bir kısmı aslında üniversite mezunu olan ve mevcut durumlarından dolayı çeşitli ruhsal ya da fiziksel problemler yaşayan bireylerden oluşuyor.Ev Gençleri İş Beğenmedikleri İçin mi Bu Durumdalar?
Ev gençlerinin iş beğenmedikleri için bu durumda olduklarını söylemek başta ülkemiz olmak üzere dünyanın birçok yerinde geçerli olan iş dünyası koşullarına bakıldığı zaman oldukça yanlıştır. Yapılan araştırmalar ev gençlerinin büyük bir kısmının uzun süreler boyunca iş arayışında olduklarını ama kendi hayatlarını iademe ettirmeye bile yetmeyecek kadar kötü çalışma şartlarından dolayı ya da halihazırda iş başvurularından geri dönüş alamadıkları için umutsuzluk ile iş aramaktan tamamen vazgeçtiklerini gösteriyor.Gençlerin İş Beğenmediği Söylemi Neden Yanlış?
Özellikle de Z kuşağından önceki nesiller şu anki gençlerin ev genci olmalarının yani işsiz olmalarının sebebi kendi tercihleri ve hatta şımarıklıkları olduğunu söylese de durum aslında böyle değildir. “Gençler iş beğenmiyor.” söyleminin neden yanlış olduğunu gösteren durumlar şu şekilde sıralanabilir:1. Piyasadaki Sahte İş İlanlarının Artmış Olması
Yapılan araştırmalara göre iş ilanlarına bakıldığı zaman bu ilanların oldukça önemli bir kısmının aslında sahte olduğu görülmüştür. “Günümüzde Sahte İş İlanları Gerçekten Yaygınlaştı mı?” başlıklı yazımızda da ele aldığımız üzere bu sahte iş ilanları aslında belki de var olmayan ya da halihazırda çalışanlarla dolu olan pozisyonlar için açılmış durumdadır. Bu ilanların varlığı ve gençlerin ne yazık ki bu ilanlara başvurarak zaman, enerji ve umut kaybetmesi herhangi bir geri dönüş almadan işsizlik sarmalında kalmalarına yol açıyor.
2. Çalışmanın Gençlere İşsiz Olmaktan Daha Pahalıya Patlaması
Kulağa ilginç gelse de günümüz şartlarında gençler için çalışmak, işsiz olmaktan daha pahalıya patlayabiliyor. Özellikle de asgari ücret düzeyinde olan, asgari ücret bile vermeyen ya da yol ve yemek ödemesi gibi yan hakları es geçen çalışma pozisyonlarında bireyler sadece yol ve yemek parası için maaşlarının yarısından fazlasını harcamak zorunda kalabiliyorlar. Buna ek olarak söz konusu işin başka bir şehre taşınmayı gerektirmesi gibi durumlarda ev kiralamak zorunlu hale geldiği zaman gençler için çalışmak, işsiz olmaktan daha pahalı hale gelebiliyor. Bu durum da gençleri ev genci olmanın maddi açıdan avantajlı bir şey olduğu düşüncesine ikna ediyor.3. Eğitim Düzeyi ve İş Pozisyonunun Uyuşmaması
Günümüz Türkiye’sinde ne yazık ki ev gençlerinin çok büyük bir kısmı üniversite mezunu ve bu üniversite mezunu bireylerin büyük bir kısmı kendi eğitim alanlarına ilişkin çalışma pozisyonlarında yer alamıyorlar. Bu durum bireylerin oldukça alakasız mesleklerde hem maddi hem manevi açıdan fayda görmek yerine zarar görmelerine yol açıyor. Örnek olarak ülkemizdeki atanamamış öğretmenlerin kasiyerlik yapmaları ve bu pozisyonlarda çalışırken oturmalarının yasak olması gibi absürt kurallara tabi tutulmaları, gençlerin aslında iş beğenmediklerini değil işsizliğe mahkûm edildiklerini gösteriyor.