Yetersiz hissetmek, birçok kişinin yaşadığı bir durumdur. Birçok kişi bu durumu önemsiz görüp göz ardı etse de aslında yetersiz hissetmek ilerlediği durumlarda yetersiz hissetme sendromu ya da bir diğer adı ile imposter sendromu olarak anılan bir problemin meydana gelmesine bile yol açabilir. Yetersiz hissetme sendromunu yaşayan bireyler gerçekten başarılı oldukları konularda bile yetersiz hissederler ve sürekli olarak kendilerini somut ya da soyut yönde baltalamaya başlayabilirler. Bu yüzden yetersizlik hissi konusunda bilinçli ve dikkatli olmak gerekir. Sıklıkla aklınıza geren bazı sinsi düşünceler sürekli olarak yetersiz hissetmenize yol açabilir. Bu düşünceler ve bunlardan kurtulma yolları birkaç başlık altında ele alınabilir.
“Herkes Benden Daha Başarılı ve Ben Çok Başarısızım.”
“Herkes benden daha başarılı ve ben çok başarısızım.” düşüncesi birçok kişinin sıklıkla aklına gelen bir düşüncedir. Özellikle de çevresinde kendisinden daha farklı koşullarda yaşayan çok sayıda insan bulunan, çevre baskısı ile birlikte başarısızlık duygusuna itilen ve benlik algısı olumsuz yönde olan bireylerde bu tür düşüncelerin görülmesi oldukça yaygın bir durumdur. Böyle bir düşünce aslında büyük bir ihtimalle gerçeklere dayanmayan, yetersizlik hissini tetikleyen ve kendinize haksızlık yapmanıza yol açacak sinsi bir düşüncedir. Kendinizi kıyasladığınız ve hayatın çeşitli alanlarında sizden çok daha fazla başarılı olduğunu düşündüğünüz bireylerle aynı koşullarda ve aynı hayat zamanlamasında yaşamadığınızı anlayarak bu düşünceden kurtulabilirsiniz.“Herkes Benden Bir Şeyler Bekliyor.”
İnsan ilişkilerinin tamamında beklentilerin olması oldukça normaldir. İş ilişkilerinden romantik ilişkilere ve hatta dostluk ilişkilerine kadar her türlü ilişkide tarafların birbirlerinden çeşitli beklentileri olabilir ve bu beklentilerin içeriği ilişkinin türü ya da dinamikleri gibi etkenlere bağlı olarak değişkenlik gösterir. Ancak sürekli olarak beklenti içerisinde olmak ve beklentilerin absürt şeylere yönelik olması normal bir durum değildir. “Herkes benden bir şeyler bekliyor.” düşüncesine sahipseniz öncelikle bu düşünceye yol açan beklentilerin söz konusu olan ilişkinin türü ve dinamiklerine göre normal olup olmadığını sorgulayın.
Söz konusu olan beklentilerin absürt beklentiler ve hatta insanların aslında söz sahibi olmayacağı konularda olduğunu fark ederseniz bu beklentileri karşılamak adına kendinizi yıpratmak ya da yetersiz olduğunuzu düşünmek gibi yanlış yöntemlere başvurmayın. Örnek olarak sizin özel hayatınız ya da kariyeriniz gibi konularla ilgili ekstrem beklentilere sahip olan aile üyelerinizin bile bu konularda aslında pek de söz sahibi olmamaları gerektiğinin, absürt beklentilerin karşılanmamasının sizi yetersiz ya da başarısız yapmadığının ve her türlü beklentiyi karşılamak zorunda olmadığının farkına varın.
“Kendimi Geç Kalmış Hissediyorum.”
Yetersizlik hissine sebep olan önemli ve göz ardı edilmemesi gereken bir diğer düşünce de hayata karşı geç kalmışsınız gibi hissetmenize yol açan “Kendimi geç kalmış hissediyorum.” düşüncesidir. Geç kalmışlık hissi ne yazık ki sizi yetersiz hissettirmeye yönelik olumsuz cümlelerden ve kalıplaşmış düşüncelerden kaynaklanır. Bu yüzden geç kalmışlık hissini ortadan kaldırmak için öncelikle bu hisse yol açan faktörlerden kurtulmak gerekir.Örnek olarak toplumun bireylere 30’lu yaşlarına yaklaşırken evlenmeleri, çok iyi bir iş ve ev gibi şeylere sahip olmaları gerektiğini aşılamaları ve 30’lu yaşlardan sonra bunlara sahip olmanın imkansızmış gibi göstermeleri aslında gerçeklere dayanmayan ve boş yere ortaya çıkacak bir yetersizlik duygusunu besleyen olumsuz durumlar arasındadır. Unutmayın ki her insanın yaşam döngüsü, hayatında elde edeceği şeylere sahip olacağı zamanlar ve hayata dair beklentileri birbirinden farklı olabilir.
