Yolculuk sırasında hemen her şeyi yapabilmeye imkan tanısa da otomobillerde dokunmatik ekran analizi ile riskler gözler önüne serildi. Çok modern bir teknolojik kazanım olarak sunulan dokunmatik ekranların beraberinde getirdiği tehditleri büyük bir araştırma sonucunda öğrendik. Sürüş güvenliğinin birkaç kat olumsuz etkilendiği durumlarla ilgili sunum ABD’de Washington Üniversitesi’nde gerçekleşti. Toyota Araştırma Enstitüsü çalışmasında dokunmatik panellerin otomobillerde bulunmasını riskleri masaya yatırıldı. Zihinsel anlamda insana verdiği kaybın etkilerini ve ilerleyen yıllarda yaşanacak gelişmelere birlikte göz atalım.
Otomotiv Dünyasında Bilimsel Veriler
Her geçen gün gelişme kaydeden otomotiv dünyasında teknolojinin fırsatları kullanmak gerekir. Bu açıdan hem Amerikan hem de Batılı otomobillerin hepsinde en gelişmiş kazanımlar sunuluyor. Bu noktada fiziksel düğmelerin yerine geçen multimedya sistemli dokunmatik ekranların neler sağladığına bakabiliriz. En başta kolaylık gibi görülse de estetik açıdan oldukça güzel bir yapının aslında ne derece güvenliksiz olduğunu vurgulamak istiyoruz. Bilimsel incelemelerin sürücünün hem zihinsel hem de fiziksel açıdan dokunmatik ekranların yapısından kaynaklı zorluklar yaşadığını sıraladı. Başta dokunma alanlarının tam belirlenmemesi ve kavranmasının zor olmasının sıkıntıları vurgulanırken aynı zamanda zihinsel belirsizliklerin yorgunluğa yenik düşmesi de söz konusu.
Dokunmatik Ekranlı Otomobil Testleri
Hali hazırda bilimsel verilerin ortaya çıktığı testlere göz attığımızda sürüş simülatörleri ne gibi sonuçlar çıkardı? İlk olarak 12 inç boyutunda bir ekrana sahip araçların kullanımlarıyla sürüş güvenliği hesaplandı. Burada dokunmatik ekran kullanımı olan bir süreçte şerit kaybının hesaplamaları gerçekleşti. Verilere bakarsak her bir dokunmatik ekran hamlesinde sürüş dengesi kayboldu. Toplamda şerit kaybı %42 seviyelerinde artış gösterirken yol hakimiyeti konusunda oldukça zor anlar yaşandı. Bu durumun çok iyi hazırlanmış bir otoban içerisinde olması da akıllara Türkiye yollarını getirdi.
Her bir menü etkileşimi sonrasında otomobil savrulma tehlikesi yaşarken burada ekran kullanımıyla gelen dengesizlikler göze çarptı. Ayrıca yapılan araştırmalarda dokunmatik ekran kullanımı sırasında araç hızının aniden düşmesi de trafikte bir başka tehlikeyi gözler önüne serdi.
Bakış Süresiyle Dokunmatik Ekran Analizi
Çoğunlukla otomobillerde dokunmatik ekran kullanımlarında yaşanan bakış süresi fazlalığı analizlerde ilk sırada çıktı. Sürücülerin görsel arama nedenli dikkat kaybı büyük bir kaza ihtimalini beraberinde getiriyor. Hızlı bir şekilde doğru alana dokunabilme başarısı ise %58 olurken zihinsel yük durumlarında hata açık. Bununla birlikte artık kör dokunuşlar olarak tabir ettiğimiz işlemler sıklık gösterdi. Sürücülerin büyük bölümünde dokunmatik ekranın hafızaya alınması ve kullanımı söz konusu. Her on sürücüden yedi tanesi dokunmatik ekranları bu şekilde kullanılırken yanlış komutlar ise kullanım süresini uzatıyor. Bundan kaynaklı kaza oranları da dikkatsizlik nedeniyle yapılanlar arasında çok yüksek bir temsil gücüne sahip.
Akıllı Otomobil Ekranları
Söz konusu risklerin birçok farklı alanda büyümesinden dolayı yeni teknolojik ürünler geliştirilmelidir. Var olan dokunmatik ekran analizi çerçevesinde çıkan sonuç cümlesi bu oldu. Bununla birlikte tam ortalı dev gösterge panellerinin artık birer tablet halinde olması da gerekiyor. Sadece parmakla kontrol yerine sesli komutların veriliyor olması ya da işlemlerin otomasyon tekniğiyle gerçekleşmesi yaygınlaştırılmalı.
Dokunmatik Ekran Analizi Sonuçları
Zihinsel anlamda sürücülerin hangi seviyede olduklarının tespiti de şart. Göz takip durumları ve direksiyon tutuş durumlarına göre sürücünün yorgun olduğunun saptanması yapılacak. Buna göre eğer dikkat seviyesi belli bir sınırın altına düşerse dijital gösterge paneli uyarı verecek. Kişinin mutlaka dinlenmesi ya da kendisini toparlaması istenecektir. Bu tarz bir destekleyici unsurun dokunmatik ekran yapısında harika sonuçlar verebileceği de raporlara yansımış durumda.
Yüksek hız durumlarında riskli alanların sistemde oluşmaması adına sadeleştirme çalışmaları da yapılacak. Gereksiz olan tüm dokunmatik ekran bildirimlerinin sürüş sırasında kapalı olması da sağlanmalı. Çoğunlukla karmaşık olan menü işleyişinde dikkatli kullanıma ihtiyaç olmamalıdır. Çünkü oturduğumuz yerden hiçbir şey yapmadan kullandığımız bir panel olmadığı gibi tüm düzen bu özende inşa edilmelidir.
Sürüş sırasında yol öncelikli mesele olarak ele alınmalı ve ani durumlarda mutlaka kontrol uyarıları dokunmatik panel üzerinden verilmeli. Bu sayede bir anda müzik, oyun, film gibi multimedya sistemlerinin devre dışı kalarak uyarıların gerçekleşmesi trafik kazaları önleyici bir güçtür. Bütün olarak raporları irdelediğimizde dokunmatik ekran sistemli oynatıcıların sürüşle ilgili ne denli bir tehdit olduğu aşikar. Bunları iyileştirme ya da tedbiri elden bırakmadan kontrollü kullanmak tamamen bize ait.
