Diderot etkisi bireylerin satın aldıkları ürünleri kendi kişilikleri ile bağdaşlaştırmak gibi nedenlerden dolayı uyum içerisine sokmak istedikleri için bir alışveriş döngüsünün içerisine girmeleridir. İnsan beyni uyum arayan bir zihin yapısına sahiptir. Bundan dolayı diderot etkisi birçok kişinin etkilendiği bir durumdur. Diderot etkisi kapsamında aslında ihtiyaç duymayacağınız ve kullanmak istemediğiniz bazı ürünleri bile sahip olduğunuz diğer ürünlerle uyumlu olduğu için satın alma hatasına düşebilirsiniz.
Diderot Etkisi Hikayesi Nedir?
Diderot etkisi hikayesi aslında 18. yüzyılda yaşamış olan Fransız filozof Denis Diderot ile ilişkilidir. Diderot, aslında büyük bir yoksulluk ve borç batağının içerisinde olmasına rağmen Rus İmparatoriçesi Büyük Catherine tarafından kütüphanesinin satın alınması ve kütüphanecilik görevine ilişkin maaşını toplu bir şekilde almasının üzerine toplu bir paraya kavuşmuştur. Diderot bu paraya kavuşmasının üzerine ilk iş olarak görkemli ve kırmızı renk bir sabahlık satın almıştır. Ancak sabahlığı ile birlikte evine geldiği zaman evdeki eşyaların bu görkemli sabahlık ile uyumlu olmadığını fark etmesinin üzerine evdeki diğer eşyaları da daha görkemli eşyalarla değiştirmiştir.Diderot’un yaptığı bu toplu alışveriş aslında elini çok rahatlatacak ve uzun süre borçlu olmamasına sebep olacak bir paraya kavuşmasına rağmen yine borçlu hale gelmesine sebep olmuştur. Yaşadıklarından sonra “Eski Sabahlığı İçin Pişmanlık” adlı bir yazı yazan Diderot yazısında alışverişin nasıl bir çılgınlığa ve zarar verici bir döngüye dönüşebileceğine değinmiştir.
Diderot Etkisi Örnekleri Nelerdir?
Diderot etkisi örnekleri olarak verilebilecek çok fazla örnek bulunmaktadır. En basit örnek olarak bilgisayar monitörü arızalı olan bir bireyin ihtiyacı doğrultusunda yeni bir monitör satın alması ve bu monitörü ile bilgisayar kasası ve bilgisayar masası gibi eşyaların uyumlu olmadığını fark etmesi üzerine ihtiyaç duymadığı alışverişler yapması verilebilir. Diderot etkisi örneklerinde odak nokta bir eşyayla uyumlu ve gösterişli olması adına ihtiyaç olmadığı halde yeni eşyalar alarak bunları eskileri ile değiştirmektir.Diderot Etkisinden Kurtulma Yolları
Diderot etkisinden kurtulma yolları olarak başvurulabilecek birçok farklı yöntem vardır. Bu yöntemler birkaç maddede sıralanabilir.- Alışveriş alışkanlıklarınızın sosyal medya üzerinden şekillenmemesine özen gösterin çünkü sosyal medyadaki reklam stratejileri ve yaygın gösterme teknikleri gibi taktikler asla ihtiyaç duymadığınız bir ürünü bile satın almanıza sebep olabilir.
- Eşyalarınızın tamamının birbirleri ile uyumlu olması gerektiği düşüncesine kapılmayın. Hala işlevini yerine getiren eşyalar yanlarında yeni eşyalar olsa bile kullanılabilir durumdadır ve burada Diderot etkisine düşmemek için uyum aramaktan vazgeçmek gerekir.
- Sahip olduğunuz eşyaların sizin kişiliğinizin büyük bir parçası olmadığını bilin. Kaliteli, işlevsel ve ucuz eşyalar kullanmak sizin kişiliğinizden ve statünüzden bir şey kaybettirmez. Bunun en büyük kanıtını Mark Zuckerberg gibi başarılı isimlerin sürekli basit ve işlevsel ürünler kullanmalarının olduğunu görebilirsiniz.
